Wieczór na bytomskim rynku. Już ciemno, trochę przechodzących ludzi i nagle z drugiego końca placu rozbrzmiewają dźwięki średniowiecznej pieśni. Jakiś bard zaczyna swą opowieść – historię o człowieku, który wiernością Bogu wpisał się w historię Kościoła i Europy.
      Po pierwszych wyśpiewanych wersach oczom widzów ukazuje się jarmark średniowieczny – trochę rozpustny, prześmiewczy, upojony winem i pocałunkami pięknych kobiet. Tak zaczyna się „Pieśń o świętym Franciszku” opowiedziana w formie ulicznego widowiska przez „Teatr A” z Gliwic.
      Wielofunkcyjna konstrukcja (wcale nie taka prosta w obsłudze), przepiękne kostiumy wraz z różnymi rekwizytami (np. godnymi podziwu maskami zwierząt) oraz muzyka rodem ze średniowiecznych targowisk stanowią tło do opowieści o pokorze, cichości i wierności.
Bo Franciszek, wykreowany przez Michała Łysiaka (brawo!), taki właśnie był. Choć to postać tytułowa – to zawsze jakby trochę z boku, zawsze mniej, ciszej – by nie przesłaniać tego najważniejszego. Jakże inny od Franciszków pokazywanych w filmach czy spotykanych na różnych obrazach. Rzeczywiście – biedaczyna z Asyżu. Oszczędny w słowach – ale jak już coś powie – to zachwyca treścią. Nie szaleje na scenie – lecz gdy się zjawia, to zawsze w odpowiednim momencie (chociażby scena ratowania Kościoła i spotkanie z papieżem). Naznaczony przez Boga, a jednak w tym wybraniu cicho znoszący cierpienie. Obdarowany wielką łaską – a czyniący cuda jakby z zażenowaniem, że on, taki mały, nieznaczący.... Człowiek potrzebny dziś – tu i teraz – nam, pokoleniu wierzącemu w silę i rozgłos mediów,
a nie słuchającemu Boga.
      Gdy Franciszek modli się i wysławia wiatr, ogień, ziemię i wodę – cisza rodzi się na placu, ale i w sercach; gdy spotyka śmierć – napełnia widzów otuchą i ciepłem, zaś gdy w finale jego dusza wychodzi z ciała i oczyszczona przez wodę (dosłownie!) opuszcza ziemski padół – tak naprawdę dociera do odbiorców, że ten spektakl jest o każdym z nas.
      Należy się cieszyć, że są ludzie, którzy widzą sens w tworzeniu takich spektakli; że są tacy, którzy potrafią do treści dobrać odpowiednie środki; że są tacy, którzy wiele pracy i serca włożyli w projekty plastyczne i ich realizację. I choć w tym spektaklu jest i ogień, walka na szczudłach, jeżdżące machiny, brawurowe elementy choreograficzne – to jednak cisza i delikatność Franciszka jest główną treścią tej opowieści. I niech tak pozostanie.
     „Teatr – A” włożył wiele trudu w przygotowanie tego widowiska. Bardzo dobrze, że nie poszedł za modą awangardowych i często zbyt widowiskowych – ale pustych jeśli chodzi o treść – efektów wizualnych. Siłą tego spektaklu jest jego przekaz. I mimo, że dobrze znany, to jednak rzeczywiście przemawiający do serc widzów, w tym i tego, który te słowa napisał, a niejeden spektakl już oglądał.

 

ks. Mariusz Lach SDB, KUL Lublin